in Knowledge

Little Ice Age and Great Frost

เคยอ่านเจอเรื่อง “ยุคน้ำแข็งเล็ก” (Little Ice Age) ในนิยายจีนเรื่อง จอมทัพพลิกแผ่นดิน ที่พระเอกย้อนเวลากลับไปช่วงปลายราชวงศ์หมิง ว่าเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ราชวงศ์หมิงล่มสลาย (อากาศหนาวเย็น ปลูกพืชไม่ได้ เกิดปัญหาขาดแคลนอาหาร ราชสำนักจัดการไม่ได้ คนประท้วงลุกฮือ)

ภาพจาก Wikipedia

ล่าสุดเพิ่งรู้จักคำว่า Great Frost หรือฤดูหนาวที่หนาวเป็นพิเศษในรอบ 500 ปี เกิดขึ้นที่ยุโรปในช่วงปลายปี 1708 ถึงต้นปี 1709 (แม่น้ำเทมส์ในลอนดอนกลายเป็นน้ำแข็งเลย) และส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจ-การเมืองในยุโรปเช่นกัน

  • สงครามสวีเดนบุกรัสเซียในปีนั้น สวีเดนแพ้ยับเพราะทหารหนาวตาย
  • เกิดปัญหาเศรษฐกิจถดถอย (recession) ครั้งใหญ่ในอังกฤษ ทำให้ GDP -14% ในปีนั้น (FT, Guardian)

สาเหตุของการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศแบบนี้ยังไม่ชัดเจนนักว่าเกิดจากอะไร บางทฤษฎีเสนอว่าเป็นเรื่องความผิดปกติของดวงอาทิตย์ บางทฤษฎีบอกกระแสน้ำ หรือลาวาใต้โลก แต่ผลของมันก็ชัดเจนว่า พอกระทบเรื่องความเป็นอยู่ของมนุษย์ (หนาวเกิน, ร้อนเกิน, น้ำท่วม, อดอยาก) บวกกับสาเหตุทางสังคมอื่นๆ (เช่น สงครามหรือความขัดแย้งที่เกิดอยู่แล้ว) มันจะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองตามมา

หมายเหตุ: ถ้าใครเคยอ่านหนังสือเรื่อง “ฤดูหนาวอันแสนยาวนาน” (The Long Winter)ในนิยายชุด “บ้านเล็ก” ของ Laura Ingalls Wilder มันเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปี 1880 ที่พายุหิมะถล่มอเมริกา

Comments