in Politics

ณ จุดสูงสุดของความเชื่อ

ข่าวที่ชอบที่สุดของปี 2021 (นับถึง ณ เดือนพฤษภาคม 2021) เป็นข่าวนี้แบบไร้คู่แข่ง เหตุผลเพราะบ่งชี้ทุกอย่างของวิวาทะเรื่อง fake news ได้เบ็ดเสร็จในข่าวเดียว

เราอยู่กับวาทกรรม fake news และกระแสการเมืองขวาจัดมานาน 4 ปีในยุคของทรัมป์ ความจริง (truth) เป็นสิ่งที่ไม่สามารถนิยามได้ง่ายๆ เหมือนเดิมอีกต่อไป

การวิเคราะห์หลายสำนักชี้ว่า ทรัมป์ไม่ได้เป็นผู้สร้าง fake news เพราะมันมีอยู่ก่อนนานแล้ว แต่ทรัมป์เป็นผู้ใช้พลังจาก fake news การปั่นกระแสยุคอินเทอร์เน็ตได้เก่งมากๆ ต่างหาก

ทรัมป์แพ้การเลือกตั้งปลายปี 2020 ลงจากตำแหน่งไปแล้ว เรายังมี fake news อีกหรือไม่

ข่าวนี้คือคำตอบที่ดีที่สุด

วงการฝ่ายขวาอเมริกามีเว็บบอร์ด QAnon (เกิดขึ้นจากคนที่ใช้นามแฝง Q ซึ่งปัจจุบันเชื่อว่ามีหลายคน ทำงานเป็นกลุ่ม) คอยปั่นกระแสให้ชาวขวาจัดไม่เชื่อในสื่อกระแสหลักของอเมริกา และเชื่อเฉพาะสื่อของพวกเดียวกันเองเท่านั้น (ถ้าเทียบกับบ้านเราก็คงเป็นข่าว fwd ตามกรุ๊ปไลน์)

วงการ QAnon ปั่นกันเองจนเชื่อว่า ทรัมป์ไม่ได้แพ้การเลือกตั้ง (ขั้นกว่าของการแพ้เลือกตั้งเพราะโดนโกง) และจะมีพิธีรับตำแหน่ง (inauguration) สมัยที่สองของทรัมป์ในเดือนมีนาคม (ไบเดนเข้าพิธีไปในเดือนมกราคม)

ข่าวแบบนี้ไปเล่าให้คนปกติทั่วๆ ไปฟัง (เรายังสามารถนิยามคำว่า “ปกติ” ได้อีกไหม แต่ถือว่าทำได้ไปก่อนแล้วกัน) คงเป็นเรื่องตลกไร้สาระ

แต่มีชาว QAnon อย่างน้อย 4 คนเชื่อแบบนี้ ขอลาหยุดงาน แล้วบินจากแคลิฟอร์เนีย ข้ามประเทศไปยังวอชิงตันดีซี เพื่อรอชมพิธี inauguration ตามวันนัดหมาย

ตามข่าวที่ไปสัมภาษณ์คนกลุ่มนี้ บอกว่าออกมารอชมพิธีที่หน้าอาคาร Capitol Building ตรงสนาม National Mall ทุกวัน รอดูว่าจะมี “ปาฎิหารย์” อะไรเกิดขึ้นไหม

เรารู้ตอนจบว่าไม่มีอะไรเกิดขึ้นหรอก แต่ก็ไม่มีทางรู้ได้ว่าคนกลุ่มนี้มีปฏิกิริยาอย่างไรหลังจากนั้น คงเศร้าใจ เสียใจ แล้วยอมรับได้ บินกลับบ้านไปทำงานต่อนั่นแหละ

ในฐานะคนที่ติดตามการเมืองอเมริกัน และอยู่ในการถกเถียงประเด็นแห่งยุคสมัยอย่างเรื่อง fake news หรือ echo chambers ข่าวนี้สร้างแรงสั่นสะเทือนในใจผมมาก

มันเป็นหลักฐานบ่งชี้ชั้นดีว่า ความเชื่อเหล่านี้มันมีจริง และคนที่มีศรัทธาระดับนี้ มีตัวตนอยู่จริงๆ พร้อมทุ่มทุน แรงเงิน แรงกาย แรงใจ เพื่อสิ่งที่เขาเชื่อ แม้ว่าในสายตาเรามันจะเป็นสิ่งไร้สาระก็ตาม

คำถามที่ยังหาคำตอบไม่ได้คือ เราจะสามารถสื่อสารกับคนที่คิดแตกต่างอย่างเราแบบสุดขั้วขนาดนี้ได้จริงๆ รึเปล่า เราควรยึดหลักการสื่อสารด้วยเหตุและผลอย่างสันติต่อไปดังเดิม หรือเราควรปล่อยผ่านเพิกเฉยกับคนที่สุดขั้วขนาดนี้กันดี?

ภาพประกอบจากพิธีรับตำแหน่งของทรัมป์ในปี 2017 (พิธีนี้มีจริงไม่ fake news) Source: Wikipedia

Comments